{"id":1850,"date":"2018-01-30T20:37:26","date_gmt":"2018-01-30T19:37:26","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowka.pl\/?p=1850"},"modified":"2020-04-07T12:10:19","modified_gmt":"2020-04-07T10:10:19","slug":"w-chinach-sklonowano-malpy-czy-to-przelom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/01\/30\/w-chinach-sklonowano-malpy-czy-to-przelom\/","title":{"rendered":"Sklonowane ma\u0142py w Chinach – czy to prze\u0142om?"},"content":{"rendered":"

W zesz\u0142ym tygodniu internetowy \u015bwiat obieg\u0142 news: sklonowane ma\u0142py w Chinach sta\u0142y si\u0119 faktem! O sklonowaniu dw\u00f3ch przes\u0142odkich makak\u00f3w pisa\u0142 ca\u0142y \u015bwiat. Dlaczego jest to tak ekscytuj\u0105ca informacja? Nie z tych powod\u00f3w, kt\u00f3re macie w\u0142a\u015bnie w tyle g\u0142owy. Zerknijmy na ich s\u0142odkie pyszczki, och\u0142o\u0144my troch\u0119 i dowiedzmy si\u0119 czego\u015b o klonowaniu. Sklonowane ciekawostki czekaj\u0105!<\/p>\n

<\/p>\n

Wstrz\u0105saj\u0105ce nag\u0142\u00f3wki wielu artyku\u0142\u00f3w na temat chi\u0144skich<\/a><\/strong>\u00a0ma\u0142pek mog\u0142yby wskazywa\u0107, \u017ce klonowanie wci\u0105\u017c jest owiane tajemn\u0105 zas\u0142on\u0105, a naukowcy sklonowali jedynie dobrze wszystkim zanan\u0105 owieczk\u0119 Dolly i te kilkutygodniowe naczelne: Zhong Zhong i Hua Hua.<\/p>\n

Sklonowane ma\u0142py i nie tylko<\/strong><\/h2>\n

Mo\u017ce przez brak sensacji w mediach przegapili\u015bcie wiadomo\u015bci o innych 23 gatunkach zwierz\u0105t, jakie sklonowano dotychczas metod\u0105 u\u017cyt\u0105 do klonowania Dolly. Jest to: kr\u00f3lik, jele\u0144, prosiak, mu\u0142, muszka owocowa, a nawet kot (o wdzi\u0119cznym imieniu CopyCat) oraz pies i wielb\u0142\u0105d wy\u015bcigowy. Sensacja dotycz\u0105ca sklonowanych naczelnych nie jest wi\u0119c spowodowana totaln\u0105 nowo\u015bci\u0105 procesu klonowania. Powiem Wam wi\u0119cej, w Chinach rozwijana jest fabryka<\/a><\/strong>, kt\u00f3ra \u201ewyprodukuje\u201d sklonowane byd\u0142o na masow\u0105 skal\u0119.<\/p>\n

Najs\u0142ynniejsza owca na \u015awiecie<\/strong><\/h2>\n

Zanim dok\u0142adniej wyja\u015bni\u0119, co rzeczywi\u015bcie wp\u0142ywa na ekscytacj\u0119 sklonowanymi naczelnymi, cofnijmy si\u0119 do czas\u00f3w sympatycznej owieczki Dolly – najs\u0142ynniejszej owcy na \u015awiecie \ud83d\ude09<\/p>\n

\"\"
https:\/\/www.nature.com\/news\/dolly-at-20-the-inside-story-on-the-world-s-most-famous-sheep-1.20187 \/\/ Jeff J. Mitchell\/Reuters<\/figcaption><\/figure>\n

Dolly by\u0142a pierwszym ssakiem sklonowanym<\/a> <\/strong>z\u00a0kom\u00f3rki pobranej od\u00a0doros\u0142ego osobnika przy u\u017cyciu metody transferu j\u0105dra kom\u00f3rkowego. Rok wcze\u015bniej<\/strong><\/a> tak\u0105 sam\u0105 metod\u0105 sklonowano dwie owce Megan i Morag, jednak kom\u00f3rki do klonowania pobrano z blastocysty<\/strong><\/a> pochodz\u0105cej z hodowli kom\u00f3rkowej. Metoda transferu j\u0105dra kom\u00f3rkowego polega na przeniesieniu materia\u0142u genetycznego znajduj\u0105cego si\u0119 w j\u0105drze kom\u00f3rki dawcy do innej, pozbawionej j\u0105dra kom\u00f3rki jajowej. Nast\u0119pnie wszczepieniu jej do macicy surogatki. Do klonowania wykorzystuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c inn\u0105, prostsz\u0105 metod\u0119 wczesnego podzia\u0142u embrionu<\/strong><\/a>, jednak z przy jej u\u017cyciu klony powstaj\u0105, w du\u017cym uproszczeniu, podobnie jak bli\u017aniaki jednojajowe.<\/p>\n

Muzyczne pochodzenie Dolly<\/strong><\/h2>\n
\"\"
https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Dolly_Parton_(6330150363).jpg<\/figcaption><\/figure>\n

Wiem, \u017ce to nie ma du\u017cego znaczenia dla merytoryki wpisu, ale drobna ciekawostka zawsze w cenie. Dolly imi\u0119 zawdzi\u0119cza piosenkarce Dolly Parton<\/a><\/strong>, kt\u00f3ra z wyj\u0105tkiem wielu talent\u00f3w, dobrze znana jest ze swojego sporego biustu. Dolly powsta\u0142a z kom\u00f3rek pobranych z gruczo\u0142u mlekowego. Taki naukowy \u017carcik \u2013 \u00a0ciekawe co ta ten temat my\u015bli piosenkarka?<\/p>\n

Dobra, wracajmy do nauki!<\/strong><\/h2>\n

Pewnie obi\u0142o si\u0119 Wam o uszy, \u017ce klonowanie znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142o na czas \u017cycia naszej owczej bohaterki. Faktem jest, \u017ce owce \u017cyj\u0105 ok. 10-12 lat, a Dolly u\u015bpiono jeszcze przed 7 urodzinami (w Walentynki). Ta owieczka by\u0142a nieco przy sobie, urodzi\u0142a sze\u015bcioro jagni\u0105t i cierpia\u0142a na zapalenie staw\u00f3w lewej tylnej nogi oraz raka p\u0142uc. Chocia\u017c brzmi to dosy\u0107 niesamowicie, to te choroby s\u0105 do\u015b\u0107 cz\u0119ste u owiec. Na wiele lat utar\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce do przedwczesnej \u015bmierci owcy przyczyni\u0142o si\u0119 to, \u017ce jest klonem. Obecnie jest to podwa\u017cana teoria.<\/p>\n

Rak p\u0142uc\u00a0by\u0142 wywo\u0142any przez wirusa<\/strong><\/a>, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do \u015bmierci r\u00f3wnie\u017c innych owiec \u017cyj\u0105cych w Instytucie w Edynburgu, gdzie Dolly sp\u0119dzi\u0142a ca\u0142e \u017cycie. Prawdopodobnie wi\u0119c rozw\u00f3j nowotworu zwi\u0105zany by\u0142 z rozprzestrzenieniem tego wirusa, a nie genetycznym sk\u0142onno\u015bci\u0105 Dolly do choroby nowotworowej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dodatkowo badania radiograficzne<\/strong><\/a> na szkielecie zachowanego szkieletu Dolly i ko\u015bci wspomnianych wcze\u015bniej Megan i Morag oraz c\u00f3rki Dolly – Bonnie wskazuj\u0105, \u017ce og\u00f3lny rozk\u0142ad choroby u Dolly by\u0142 podobny do obserwowanego u starszych sklonowanych owiec.<\/p>\n

W innym badaniu\u00a0analizie poddano 13 sklonowanych owiec<\/strong><\/a>, z kt\u00f3rych cztery by\u0142y genetycznymi duplikatami Dolly i wykazano, \u017ce z wyj\u0105tkiem jednej owcy z \u0142agodnym zapaleniem ko\u015bci i staw\u00f3w, pozosta\u0142e s\u0105 zdrowe. Kontrol\u0119 stanowi\u0142y naturalnie hodowane, sze\u015bcioletnie owce \u017cyj\u0105cych w podobnych warunkach.<\/p>\n

Druga strona medalu<\/strong><\/h2>\n

Jest te\u017c druga strona medalu, kt\u00f3rej nale\u017cy si\u0119 wyja\u015bnienie. W tym badaniu<\/strong><\/a> zaobserwowano, \u017ce Dolly mia\u0142a kr\u00f3tsze telomery<\/strong><\/a> (zako\u0144czenia chromosom\u00f3w, kt\u00f3re skracaj\u0105 si\u0119 z ka\u017cdym podzia\u0142em kom\u00f3rkowym) w por\u00f3wnaniu z naturalnie pocz\u0119tymi owcami i to mog\u0142oby wskazywa\u0107, \u017ce genetycznie, by\u0142a nieco starsza, ni\u017c wskazywa\u0142a jej metryka. Inne badania wskaza\u0142y na normaln\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w u sklonowanego kota<\/strong><\/a>, a jeszcze inne na nawet wyd\u0142u\u017cone telomery u klonowanych ciel\u0105t<\/a>.<\/strong><\/p>\n

Problemy Dolly najprawdopodobniej nie wzi\u0119\u0142y si\u0119 z procesu klonowania. Nie ma dowod\u00f3w, aby taki zwi\u0105zek udowodni\u0107 (tym bardziej na pojedynczym organizmie).<\/p>\n

Stuprocentowy klon?<\/strong><\/h2>\n

Kolejnym w\u0105tkiem w \u015bledztwie, o kt\u00f3rym musz\u0119 kr\u00f3tko wspomnie\u0107, jest mitochondrialne DNA (mtDNA)<\/strong><\/a>. Opr\u00f3cz materia\u0142u genetycznego, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w j\u0105drze prawie ka\u017cdej kom\u00f3rki naszego i owczego cia\u0142a, posiadamy jeszcze jedno \u017ar\u00f3d\u0142o DNA i s\u0105 to mitochondria<\/strong><\/a>. Mo\u017ce pami\u0119tacie ze szko\u0142y takie fasolki, kt\u00f3re produkuj\u0105 energi\u0119? Co ciekawe, w procesie klonowania metod\u0105 transferu j\u0105dra, mtDNA nie zostaje sklonowane, wi\u0119c jego dawc\u0105 jest dawczyni kom\u00f3rki jajowej. Istnieje teoria, \u017ce na szybki rozw\u00f3j chor\u00f3b, jakimi obaczona by\u0142a Dolly, wp\u0142yw m\u00f3g\u0142 mie\u0107 genom mitochondrialny.<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do naszych\u00a0 klon\u00f3w. Czy te s\u0142odziaki to pierwsze sklonowane naczelne?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Technicznie rzecz bior\u0105c NIE. Z zastosowaniem metody podzia\u0142u embrionu sklonowano ju\u017c inn\u0105 ma\u0142p\u0119 \u2013 samic\u0119 Rzeusa o imieniu Tetra<\/strong><\/a>. Zastosowanie tej metody pozwala na klonowanie r\u00f3wnie\u017c mtDNA, jednak pozwala na uzyskanie maksymalnie 4 identycznych organizm\u00f3w.<\/p>\n

Teraz powinni\u015bmy odpowiedzie\u0107 na pytanie: dlaczego naukowcom tak bardzo zale\u017cy na sklonowaniu naczelnych?<\/strong><\/p>\n

Wielu komentator\u00f3w rzeczywisto\u015bci uwa\u017ca, \u017ce chc\u0105 sklonowa\u0107 cz\u0142owieka i to jest taka rozgrzewka (je\u015bli tak my\u015blicie, to zak\u0142adam, \u017ce nie macie problemu z poj\u0119ciem ewolucji).<\/p>\n

Nie wiem, jakie s\u0105 ukryte motywy naukowc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 klonowaniem, wiem jakie motywy przedstawiaj\u0105 opinii publicznej. \u015awiat nauki wyobra\u017ca sobie, \u017ce \u201eprodukcja\u201d klon\u00f3w naczelnych na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 mo\u017ce pozwoli\u0107 na ich wykorzystywanie w badaniach nad\u00a0 mechanizmami ludzkich chor\u00f3b i poszukiwania lek\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ludzie i inne zwierz\u0119ta<\/strong><\/h2>\n

Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce jeste\u015bmy ze sob\u0105 blisko spokrewnieni. Wykorzystanie ma\u0142p jako organizm\u00f3w modelowych w badaniach nad ludzkimi chorobami mo\u017ce pchn\u0105\u0107 rozw\u00f3j nowych terapii do przodu. To wa\u017cne, bo transfer potencjalnych terapii dzia\u0142aj\u0105cych na zwierz\u0119tach laboratoryjnych na ludzi jest cz\u0119sto wielkim rozczarowaniem.<\/a> Tak jest np. z potencjalnymi lekami na Alzheimera, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 dzia\u0142a\u0107 na myszy, ale na ludzi ju\u017c niekoniecznie.<\/p>\n

W takim uj\u0119ciu, 4 identyczne osobniki, to jednak troch\u0119 za ma\u0142o. Dlatego powodzenie zastosowania metody transferu j\u0105dra kom\u00f3rkowego naczelnych wydaje si\u0119 swego rodzaju prze\u0142omem. Sklonowane ma\u0142py mog\u0105 si\u0119 nam bardzo przys\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n

Krytyczne spojrzenie<\/strong><\/h2>\n

Nie mog\u0119 jednak pomin\u0105\u0107 pewnych pesymistycznych statystyk. Na 79 pr\u00f3b uda\u0142o si\u0119 sklonowa\u0107 jedynie tych dw\u00f3ch urwis\u00f3w (przynajmniej na razie). Dla por\u00f3wnania Dolly by\u0142a jedyn\u0105 udan\u0105 pr\u00f3b\u0105 na 277 przeprowadzonych. Jak na razie metoda ta obarczona jest wysokim ryzykiem niepowodzenia.<\/p>\n

Zbli\u017camy si\u0119 ku ko\u0144cowi, wi\u0119c chcia\u0142abym jeszcze co\u015b zaznaczy\u0107. Ten post w \u017cadnym wypadku nie dyskutuje aspekt\u00f3w etycznych klonowania. Zwracam jedynie uwag\u0119 na prawdziwy pow\u00f3d prze\u0142omowo\u015bci tego odkrycia pod kontem naukowym. Moje rozwa\u017cania nad moralno\u015bci\u0105 klonowania s\u0105 bardzo skomplikowane. By rzetelnie przemy\u015ble\u0107 temat, nie mo\u017cemy skupi\u0107 si\u0119 wybi\u00f3rczo tylko na z\u0142ych lub tylko na dobrych konsekwencjach. M\u00f3j wewn\u0119trzny filozof uwa\u017ca, \u017ce dyskusja, edukacja i jaka\u015b forma zgodnego stanowiska naukowc\u00f3w, etyk\u00f3w i reszty spo\u0142ecze\u0144stwa jest potrzebna. Zdaj\u0119 sobie jednak spraw\u0119, \u017ce zgodne stanowisko w tej sprawie to utopijna wizja\u2026<\/p>\n

Klonoludzie?<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

Ostatnia sprawa: czy to sklonowane ma\u0142py zbli\u017caj\u0105 nas do klonowania ludzi? Technicznie rzecz bior\u0105c TAK. Nie ma co owija\u0107 w bawe\u0142n\u0119, doszlifowanie metody mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce klonowanie cz\u0142owieka b\u0119dzie w zasi\u0119gu naukowc\u00f3w. Jednocze\u015bnie nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce zar\u00f3wno autorzy tego eksperymentu, jak i zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 naukowc\u00f3w nie widzi potrzeby klonowania ludzi. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 klonowania nie oznacza, \u017ce jako ludzko\u015b\u0107 postanowimy z niej skorzysta\u0107.<\/p>\n

Science Fiction<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

Lubi\u0119 filmy science fiction i mam bujn\u0105 wyobra\u017ani\u0119, wi\u0119c nie wykluczam mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce jaki\u015b \u201eszalony\u201d naukowiec sklonuje kogo\u015b w piwnicy\u2026 Mo\u017ce kiedy\u015b zobaczymy odcinek Black Mirror na ten temat\u2026 Na razie mamy sklonowane ma\u0142py i mam nadziej\u0119, \u017ce tak zostanie.<\/p>\n

 <\/p>\n

Inne ciekawe wpisy o podobnej tematyce:<\/p>\n

Pierwsze genetycznie zmodyfikowane dzieci – ca\u0142a prawda.<\/a><\/p><\/blockquote>\n