{"id":2019,"date":"2018-11-13T18:55:43","date_gmt":"2018-11-13T17:55:43","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowka.pl\/?p=2019"},"modified":"2020-04-07T11:45:36","modified_gmt":"2020-04-07T09:45:36","slug":"crispr-cas9-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/11\/13\/crispr-cas9-czesc-2\/","title":{"rendered":"Metoda edycji genomu CRISPR-Cas9 &#8211; gdzie jeste\u015bmy? Cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"<p><strong>Metoda edycji genomu CRISPR-Cas9 to wci\u0105\u017c gor\u0105cy temat. My\u015bl\u0119, \u017ce o CRISPR-Cas9 b\u0119dziemy opowiada\u0107 z wypiekami na twarzy jeszcze przed d\u0142ugi czas. Po pierwszym zach\u0142y\u015bni\u0119ciu si\u0119 niewyobra\u017calnymi mo\u017cliwo\u015bciami umiej\u0119tnego wykorzystania tej metody, doszli\u015bmy do rzeczywistego wdra\u017cania rozwi\u0105za\u0144 opartych na tej technice. <\/strong><\/p>\n<p>To rozszerza horyzonty o problemy, jakie staj\u0105 naukowcom na drodze do osi\u0105gni\u0119cia satysfakcjonuj\u0105cych wynik\u00f3w. Widzimy ju\u017c, \u017ce nie powinni\u015bmy lekcewa\u017cy\u0107 ogranicze\u0144 zwi\u0105zanych z zastosowaniem CRISPR-Cas9.<\/p>\n<h2>O co biega?<\/h2>\n<p>Dla przypomnienia wspomn\u0119 tylko, \u017ce jest to metoda edycji genomu, czyli zmiany DNA. Wi\u0119cej na jej temat mo\u017cecie przeczyta\u0107<strong> <a href=\"http:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/02\/28\/edytowanie-dna-metoda-crispr-cas9-o-co-chodzi-czesc-1\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">w pierwszej cz\u0119\u015bci wpisu<\/a><\/strong> lub je\u015bli ju\u017c znacie za\u0142o\u017cenia tej techniki, mo\u017cecie je sobie na szybko od\u015bwie\u017cy\u0107 &#8211; wstawiam\u00a0Wam moje\u00a0wyst\u0105pienie na p\u00f3\u0142finale FameLabu, gdzie w trzy minuty bardzo skr\u00f3towo t\u0142umacz\u0119 o co biega.<\/p>\n<p><span class=\"embed-youtube\" style=\"text-align:center; display: block;\"><iframe loading=\"lazy\" class=\"youtube-player\" width=\"697\" height=\"393\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Uzh6ZyU0AnU?version=3&#038;rel=1&#038;showsearch=0&#038;showinfo=1&#038;iv_load_policy=1&#038;fs=1&#038;hl=pl-PL&#038;autohide=2&#038;wmode=transparent\" allowfullscreen=\"true\" style=\"border:0;\" sandbox=\"allow-scripts allow-same-origin allow-popups allow-presentation allow-popups-to-escape-sandbox\"><\/iframe><\/span><\/p>\n<p><strong>Obejrzeli? To do dzie\u0142a!<\/strong><\/p>\n<p>Poprzedni post zako\u0144czy\u0142am zapowiedzi\u0105 tematu dotycz\u0105cego mo\u017cliwego zastosowania metody, nawet tego najbardziej kontrowersyjnego.<\/p>\n<h2>Metoda edycji genomu w s\u0142u\u017cbie cz\u0142owiekowi<\/h2>\n<p>Dzi\u015b przejdziemy przez wybrane pomys\u0142y na wykorzystanie metody w s\u0142u\u017cbie cz\u0142owiekowi. W 3 cz\u0119\u015bci poruszymy te najbardziej soczyste k\u0105ski, dotycz\u0105ce etyki pomys\u0142\u00f3w rodem z film\u00f3w Sci-Fi oraz s\u0142abych punkt\u00f3w metody.<\/p>\n<p>Um\u00f3wimy si\u0119 wi\u0119c, \u017ce dzi\u015b jeste\u015bmy optymistami, a przy kolejnej cz\u0119\u015bci zdejmiemy te r\u00f3\u017cowe okulary.<\/p>\n<h2>Choroby genetyczne<\/h2>\n<p>Pierwsz\u0105 rzecz, jak\u0105 bierzemy na tapet\u0119 to <strong>choroby genetyczne<\/strong>. Jak sama nazwa wskazuje powstaj\u0105 w wyniku b\u0142\u0119du w materiale genetycznym, czyli DNA. Rodzaj b\u0142\u0119du mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cny tak samo jak miejsce jego wyst\u0105pienia. Przy uwzgl\u0119dnieniu, \u017ce ludzkie DNA w jednej kom\u00f3rce cia\u0142a sk\u0142ada si\u0119 z ok. 3 miliard\u00f3w nukleotyd\u00f3w, mo\u017cliwo\u015bci powstania b\u0142\u0119du s\u0105 ogromne. Od razu na my\u015bl rzuca si\u0119 pomys\u0142 wykorzystania metod edycji DNA, aby te b\u0142\u0119dy naprawi\u0107. W obr\u0119bie chor\u00f3b genetycznych wyst\u0119puj\u0105 takie, kt\u00f3re s\u0105 powodem pomy\u0142ki w obr\u0119bie tylko jednego genu, czyli <strong>choroby jednogenowe<\/strong> i obecnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce<a href=\"http:\/\/www.who.int\/genomics\/public\/geneticdiseases\/en\/index2.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"> jest ich ok. 10 000<\/a>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2027\" data-permalink=\"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/11\/13\/crispr-cas9-czesc-2\/rawpixel-740328-unsplash\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?fit=4000%2C2669&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"4000,2669\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"rawpixel-740328-unsplash\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?fit=697%2C465&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-2027 size-large\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash-1024x683.jpg?resize=697%2C465\" alt=\"welflon w d\u0142oni\" width=\"697\" height=\"465\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?resize=1024%2C683&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?resize=330%2C220&amp;ssl=1 330w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?w=1394&amp;ssl=1 1394w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rawpixel-740328-unsplash.jpg?w=2091&amp;ssl=1 2091w\" sizes=\"(max-width: 697px) 100vw, 697px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<h2>Zwierz\u0119ta<\/h2>\n<p>Zanim w og\u00f3le pojawi si\u0119 pomys\u0142 stosowania nowych metod na ludziach, nale\u017cy oceni\u0107 potencja\u0142 terapeutyczny na liniach kom\u00f3rkowych lub modelach zwierz\u0119cych. Na rozgrzewk\u0119 podam w\u0142a\u015bnie przyk\u0142ad do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re po raz pierwszy wykaza\u0142y, \u017ce ta technika edycji genu <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/nbt.2884\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">mo\u017ce odwr\u00f3ci\u0107 objawy choroby u \u017cywych zwierz\u0105t<\/a>.<\/p>\n<p>Badania by\u0142y prowadzone na myszach choruj\u0105cych na <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tyrozynemia\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">tyrozynemi\u0119 1.<\/a>\u00a0Pacjenci z t\u0105 chorob\u0105 (dotyka ona oko\u0142o 1 na 100 000 os\u00f3b) nie mog\u0105 rozk\u0142ada\u0107 aminokwasu tyrozyny, kt\u00f3ry gromadzi si\u0119 i mo\u017ce prowadzi\u0107 do niewydolno\u015bci w\u0105troby.<strong> Naukowcom uda\u0142o si\u0119 poprawi\u0107 genetyczn\u0105 pomy\u0142k\u0119 w jednaj na 250 kom\u00f3rek w\u0105troby myszy<\/strong>, jednak to by\u0142o ju\u017c wystarczaj\u0105ce dla poprawy zdrowia u tych zwierz\u0105t.<\/p>\n<h2>Embriony<\/h2>\n<p>Kolejna pr\u00f3ba eliminacji choroby genetycznej <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Talasemia\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">beta &#8211; talasemii<\/a>, potencjalnie \u015bmiertelnej choroby krwi, by\u0142a jednocze\u015bnie <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/content\/pdf\/10.1007%2Fs13238-015-0153-5.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">pierwsz\u0105 zarejestrowan\u0105 pr\u00f3b\u0105 manipulacji genetycznych przeprowadzonych na embrionie<\/a>. Sami autorzy badania zastrzegaj\u0105, \u017ce badanie by\u0142o przeprowadzone na zarodkach, kt\u00f3re nie mia\u0142by szans na dalsze prze\u017cycie nawet, gdyby nie zosta\u0142y poddane eksperymentom (kom\u00f3rki jajowe by\u0142y zap\u0142odnione dwoma plemnikami). Ten argument w ich opinii t\u0142umaczy brak etycznych przeciwwskaza\u0144 do takich bada\u0144. Wyniki ich eksperyment\u00f3w s\u0105 jednak dalekie od zadowalaj\u0105cych. Uda\u0142o si\u0119 naprawi\u0107 wadliwy gen tylko w niewielu zarodkach. Zarodki przetrzymywano do momentu, w kt\u00f3rym budowa\u0142o je 8 kom\u00f3rek. W du\u017cej cz\u0119\u015bci z nich zanotowano <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mozaicyzm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">mozaicyzm<\/a>,\u00a0co oznacza, \u017ce nie we wszystkich kom\u00f3rkach obecny by\u0142 efekt edytowania\u00a0DNA.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2028\" data-permalink=\"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/11\/13\/crispr-cas9-czesc-2\/sharon-pittaway-562622-unsplash\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?fit=3374%2C5054&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"3374,5054\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"sharon-pittaway-562622-unsplash\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?fit=200%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?fit=684%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-2028 size-large\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash-684x1024.jpg?resize=684%2C1024\" alt=\"kropelki\" width=\"684\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?resize=684%2C1024&amp;ssl=1 684w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?resize=200%2C300&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?resize=768%2C1150&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?w=1394&amp;ssl=1 1394w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/sharon-pittaway-562622-unsplash.jpg?w=2091&amp;ssl=1 2091w\" sizes=\"(max-width: 684px) 100vw, 684px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Uwa\u017cny czytelnik sprawdzaj\u0105cy \u017ar\u00f3d\u0142a jakimi, si\u0119 pos\u0142uguj\u0119 m\u00f3g\u0142by si\u0119 zdziwi\u0107, dlaczego tak prze\u0142omowa praca nie zosta\u0142a opublikowana w jednym z najbardziej presti\u017cowych czasopism takich, jak Science czy Cell. Podobno autorom odm\u00f3wiono publikacji w\u0142a\u015bnie przez wzgl\u0105d na kontrowersje etyczne\u2026 Wr\u00f3cimy do tego w 3 cz\u0119\u015bci.<\/p>\n<h2>Embriony cd.<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/nature23305.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">W innym badaniu<\/a>\u00a0Amerykanie przeprowadzili eksperymenty z u\u017cyciem plemnik\u00f3w od m\u0119\u017cczyzny z genetyczn\u0105 chorob\u0105 serca (<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kardiomiopatia_przerostowa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Kardiomiopati\u0105 przerostow\u0105<\/a>). W tym przypadku naukowcy skupili si\u0119 na wyborze odpowiedniego momentu uaktywnienia systemu naprawczego, aby otrzyma\u0107 najwy\u017csz\u0105 skuteczno\u015b\u0107 metody. Badacze wprowadzili system naprawczy od razu w czasie zap\u0142odnienia. Uda\u0142o si\u0119 poprawi\u0107 42 z 58 zarodk\u00f3w i omin\u0105\u0107 efekty uboczne, kt\u00f3re by\u0142y obserwowane w poprzednich pracach takie jak niepo\u017c\u0105dane ci\u0119cia DNA oraz zredukowanie ryzyka mozaicyzmu.\u00a0Zarodki nie by\u0142y implantowane do macicy.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.cell.com\/action\/showPdf?pii=S1525-0016%2818%2930378-2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Chi\u0144scy naukowcy<\/a> pos\u0142u\u017cyli si\u0119 t\u0105 metod\u0105 do naprawy mutacji powoduj\u0105cej <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zesp%C3%B3%C5%82_Marfana\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">zesp\u00f3\u0142 Marfana<\/a> , nieuleczaln\u0105 i rzadk\u0105 chorob\u0119 tkanki \u0142\u0105cznej. Pojedynczy b\u0142\u0105d w genie FBN1 (gen, kt\u00f3ry koduje bia\u0142ko fibryliny), mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 szereg objaw\u00f3w. Naprawa mia\u0142a miejsce na etapie embrionalnym. Naukowcy pozyskali zdrowe kom\u00f3rki jajkowe oraz nasienie, kt\u00f3rego dawn\u0105 by\u0142 chory, a nast\u0119pnie metod\u0105 zap\u0142odnienia in vitro utworzyli zarodek. Nast\u0119pnie wstrzykn\u0119li konstrukt CRISPR-Cas9, kt\u00f3ry mia\u0142 naprawi\u0107 pomy\u0142k\u0119 genetyczn\u0105. Embriony zachowano przez dwa dni, aby sprawdzi\u0107 efekty edycji. Naukowcy donosz\u0105, \u017ce przeprowadzili procedur\u0119 na 18 embrionach. We wszystkich uda\u0142o si\u0119 wprowadzi\u0107 zamierzon\u0105 edycj\u0119, z czego w dw\u00f3ch z nich zaobserwowano niepo\u017c\u0105dane zmiany.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2031\" data-permalink=\"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/11\/13\/crispr-cas9-czesc-2\/hans-reniers-746177-unsplash\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?fit=5472%2C3648&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"5472,3648\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"hans-reniers-746177-unsplash\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?fit=697%2C465&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-2031 size-large\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash-1024x683.jpg?resize=697%2C465\" alt=\"naczynia chemiczne\" width=\"697\" height=\"465\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?resize=1024%2C683&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?resize=330%2C220&amp;ssl=1 330w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?w=1394&amp;ssl=1 1394w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/hans-reniers-746177-unsplash.jpg?w=2091&amp;ssl=1 2091w\" sizes=\"(max-width: 697px) 100vw, 697px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<h2>Choroby nowotworowe<\/h2>\n<p>Poza takim oczywistym zastosowaniem,\u00a0innym oczekiwanym u\u017cyciem tej metody jest leczenie chor\u00f3b nowotworowych. W zwi\u0105zku z trudno\u015bci\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z dostarczeniem konstruktu do konkretnych kom\u00f3rek cia\u0142a, wielu badaczy postuluje, \u017ce pierwszymi celami terapeutycznymi w zastosowaniu CRISPR-Cas9 u ludzi powinny by\u0107 kom\u00f3rki krwi. Jest to spowodowane stosunkow\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 edycji genomu takich kom\u00f3rek, kt\u00f3re mo\u017cna z cia\u0142a \u201ewyci\u0105gn\u0105\u0107\u201d, a po naprawie \u201ewstrzykn\u0105\u0107\u201d z powrotem.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/news\/crispr-gene-editing-tested-in-a-person-for-the-first-time-1.20988\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pierwszym zastosowaniem metody CRISPR-Cas9\u00a0na cz\u0142owieku<\/a> by\u0142o w\u0142a\u015bnie badanie maj\u0105ce na celu poszukiwanie nowej potencjalnej terapii dla niewyleczalnego innymi metodami nowotworu p\u0142uc. Strategia polega\u0142a na zmodyfikowaniu kom\u00f3rek systemu odporno\u015bciowego w taki spos\u00f3b, aby te same mog\u0142y zwalcza\u0107 chorob\u0119. W limfocytach T wy\u0142\u0105czono gen produkuj\u0105cy bia\u0142ko PD-1, kt\u00f3re hamuje odpowied\u017a odporno\u015bciow\u0105. Jego wy\u0142\u0105czenie umo\u017cliwia prac\u0119 uk\u0142adu na pe\u0142nych obrotach. Obecnie trwaj\u0105 <a href=\"https:\/\/www.clinicaltrials.gov\/ct2\/show\/study\/NCT02793856?term=crispr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">badania kliniczne<\/a> dotycz\u0105ce zastosowania takiego podej\u015bcia u 10 os\u00f3b. W pierwszej kolejno\u015bci nacisk badania jest po\u0142o\u017cony na bezpiecze\u0144stwo potencjalnej terapii oraz ocen\u0119 skuteczno\u015bci takiego leczenia.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2034\" data-permalink=\"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/11\/13\/crispr-cas9-czesc-2\/pawel-czerwinski-698243-unsplash\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?fit=4631%2C3087&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"4631,3087\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"pawel-czerwinski-698243-unsplash\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?fit=697%2C465&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-large wp-image-2034\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash-1024x683.jpg?resize=697%2C465\" alt=\"Wypalone papierosy\" width=\"697\" height=\"465\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?resize=1024%2C683&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?resize=330%2C220&amp;ssl=1 330w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?w=1394&amp;ssl=1 1394w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pawel-czerwinski-698243-unsplash.jpg?w=2091&amp;ssl=1 2091w\" sizes=\"(max-width: 697px) 100vw, 697px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Poza stumulowaniem uk\u0142adu odporno\u015bciowego walka z nowotworami przy u\u017cyciu metody CRISPR-Cas9 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c polega\u0107 na wyciszaniu gen\u00f3w zwi\u0105zanych z wyst\u0119powaniem pewnych nowotwor\u00f3w. Takie badania przeprowadzono ju\u017c na wielu chorobach nowotworowych. Najbardziej \u015bmierciono\u015bnym nowotworem, jest nowotw\u00f3r m\u00f3zgu. Podj\u0119to pr\u00f3by leczenia <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Glejak\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">glejaka<\/a> zwi\u0105zanego z genami Trp53, Geny Pten i Nf1 i <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rdzeniak\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">rdzeniaka<\/a> zwi\u0105zanego z genem Ptch1.<\/p>\n<p>Inne nowotwory le\u017c\u0105ce w obr\u0119bie zainteresowa\u0144 naukowc\u00f3w to chocia\u017cby nowotwory: piersi, p\u0119cherza moczowego, jelita grubego, szyjki macicy, jajnika,\u00a0<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rak_w%C4%85trobowokom%C3%B3rkowy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">rak\u00a0w\u0105trobowokom\u00f3rkowy<\/a>\u00a0czy\u00a0ostra bia\u0142aczka szpikowa.<\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 kliniczn\u0105 pr\u00f3b\u0105 zarejestrowan\u0105 w USA jest badanie koncentruj\u0105ce si\u0119 na modyfikacji i wstrzykni\u0119ciu zdrowych kom\u00f3rek T pacjentom z bia\u0142aczk\u0105. Prowadzone jest na Uniwersytecie w Pensylwanii pod kierownictwem dr Edwarda Stadtmauera. W tym roku w Stanach Zjednoczonych planowane jest badaniez zastosowaniem CRISPR-Cas-9 na <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Niedokrwisto%C5%9B%C4%87_sierpowatokrwinkowa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">anemi\u0119 sierpowat\u0105<\/a>, inne dziedziczne zaburzenie krwi wywo\u0142ane mutacj\u0105 deformuj\u0105c\u0105 czerwone krwinki.<\/p>\n<h2>HIV<\/h2>\n<p>Innym potencjalnym i niezwykle ciekawym\u00a0 obiektem zainteresowa\u0144 naukowc\u00f3w jest HIV.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2029\" data-permalink=\"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/11\/13\/crispr-cas9-czesc-2\/jesse-orrico-60373-unsplash\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?fit=4928%2C3264&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"4928,3264\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"jesse-orrico-60373-unsplash\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?fit=300%2C199&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?fit=697%2C461&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-2029 size-large\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash-1024x678.jpg?resize=697%2C461\" alt=\"plastikowa czaszka\" width=\"697\" height=\"461\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?resize=1024%2C678&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?resize=300%2C199&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?resize=768%2C509&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?w=1394&amp;ssl=1 1394w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/jesse-orrico-60373-unsplash.jpg?w=2091&amp;ssl=1 2091w\" sizes=\"(max-width: 697px) 100vw, 697px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Na \u015bwiecie \u017cyje nieca\u0142y 1% os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 odporne na ten wirus dzi\u0119ki posiadaniu pewnej wersji genu CCR5. A\u017c si\u0119 prosi pokusi\u0107 si\u0119 o wprowadzenie podobnych modyfikacji w genomie chorych i wykorzystanie tego do walki wirusem. To oczywi\u015bcie nie jest jednak a\u017c takie proste, chocia\u017c <a href=\"http:\/\/www.pnas.org\/content\/pnas\/early\/2014\/06\/04\/1407473111.full.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">pewne sukcesy na tym polu zosta\u0142y ju\u017c poczynione,<\/a>\u00a0a w maju przysz\u0142ego roku poznamy <a href=\"https:\/\/www.clinicaltrials.gov\/ct2\/show\/NCT03164135?term=crispr&amp;rank=2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wyniki pierwszego badania klinicznego<\/a> zwi\u0105zanego z takim podej\u015bciem, prowadzonym na grupie 5 chorych.<\/p>\n<h2>Malaria<\/h2>\n<p>Kolejnym pomys\u0142em zastosowania metody CRISPR-Cas9 jest walka z<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Malaria\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"> malari\u0105<\/a>, kt\u00f3ra co roku zabija nawet 3 miliony ludzi na \u015bwiecie.<\/p>\n<p>Pierwsze pomys\u0142y postulowa\u0142y, aby z zastosowaniem metody edycji genomu pozbawi\u0107 komary (to te owady przenosz\u0105 pierwotniaka powoduj\u0105cego malari\u0119) p\u0142odno\u015bci i pewn\u0105 liczb\u0119 takich osobnik\u00f3w wypu\u015bci\u0107 do \u015brodowiska. Dzi\u0119ki temu, po przewidywanej liczbie pokole\u0144 dosz\u0142oby do za\u0142amania si\u0119 gatunku. <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/nbt.4245\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Przeprowadzono nawet tak\u0105 symulacj\u0119 w warunkach eksperymentalnych<\/a>.<\/p>\n<p>Oczywistym zarzutem dla tego pomys\u0142u jest aspekt etyczny. Kto daje nam prawo do wybicie jednego gatunku dla w\u0142asnych korzy\u015bci? Inn\u0105 s\u0142ab\u0105 stron\u0105 takiego podej\u015bcia s\u0105 nieprzewidywalne konsekwencje \u015bwiata bez komar\u00f3w dla ca\u0142ego ekosystemu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2035\" data-permalink=\"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/11\/13\/crispr-cas9-czesc-2\/ekamelev-1098183-unsplash\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?fit=5077%2C2856&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"5077,2856\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"ekamelev-1098183-unsplash\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?fit=697%2C392&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-large wp-image-2035\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash-1024x576.jpg?resize=697%2C392\" alt=\"Komar\" width=\"697\" height=\"392\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?w=1394&amp;ssl=1 1394w, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ekamelev-1098183-unsplash.jpg?w=2091&amp;ssl=1 2091w\" sizes=\"(max-width: 697px) 100vw, 697px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n<p>Badacze wpadli jednak na mniej radykalny pomys\u0142. Przecie\u017c mo\u017cna by spr\u00f3bowa\u0107 zmodyfikowa\u0107 owady tak, by nie by\u0142y zdolne do przenoszenia pierwotniaka powoduj\u0105cego malari\u0119. Pomys\u0142 wpiera fundacja Billa i Melindy Gates.<\/p>\n<h2><strong>Temat wci\u0105\u017c gor\u0105cy<\/strong><\/h2>\n<p>Jak widzicie metoda edycji genomu CRISPR-Cas9 to temat nieostudzony. Wci\u0105\u017c paruj\u0105cy nowymi pomys\u0142ami. Dla mnie na du\u017c\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje samo tempo rozwoju tej techniki. O samym systemie wiadomo by\u0142o ju\u017c od jakiego\u015b czasu. Dopiero w 2012 roku nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om, kt\u00f3ry otworzy\u0142 drzwi do mo\u017cliwo\u015bci szerszego zastosowania dobrodziejstw tej metody. Min\u0119\u0142o dopiero 6 lat, a my ju\u017c obserwujemy badania kliniczne z jej zastosowaniem oraz zabieramy si\u0119 za <strong>edycje embrion\u00f3w<\/strong>\u2026 No c\u00f3\u017c, na ten temat pozwol\u0119 si\u0119 sobie rozwin\u0105\u0107 <strong>w 3 cz\u0119\u015bci wpisu<\/strong>.<\/p>\n<p>Chc\u0105c Was tylko wprowadzi\u0107 w klimat kolejnej cz\u0119\u015bci zarzucam przyn\u0119t\u0119\u2026 Moim zdaniem mo\u017cna przewidywa\u0107, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej kto\u015b otrzyma za CRISPR-Cas9 Nagrod\u0119 Nobla. Opatentowanie tej techniki mog\u0142oby nie\u0107 ze sob\u0105 du\u017ce profity finansowe oraz niewyobra\u017calne uznanie. Naukowcy s\u0105 na to \u0142asi tak samo jak inni przedstawiciele ludzko\u015bci. O wszystkich pikantnych szczeg\u00f3\u0142ach zwi\u0105zanych z metoda edycji genomu CRISPR-Cas9 w kolejnych wpisach!<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"rOFYQ1SJpM\"><p><a href=\"http:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2019\/10\/24\/pierwsze-genetycznie-zmodyfikowane-dzieci-cala-prawda\/\">Pierwsze genetycznie zmodyfikowane dzieci &#8211; ca\u0142a prawda.<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe title=\"&#8222;Pierwsze genetycznie zmodyfikowane dzieci &#8211; ca\u0142a prawda.&#8221; &#8212; naukowka.pl\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" src=\"http:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2019\/10\/24\/pierwsze-genetycznie-zmodyfikowane-dzieci-cala-prawda\/embed\/#?secret=rOFYQ1SJpM\" data-secret=\"rOFYQ1SJpM\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"G3HfP7RDjm\"><p><a href=\"http:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/02\/28\/crispr-cas9\/\">Edytowanie DNA metod\u0105 CRISPR-Cas9 &#8211; o co chodzi? Cz\u0119\u015b\u0107 1<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe title=\"&#8222;Edytowanie DNA metod\u0105 CRISPR-Cas9 &#8211; o co chodzi? Cz\u0119\u015b\u0107 1&#8221; &#8212; naukowka.pl\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" src=\"http:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/02\/28\/crispr-cas9\/embed\/#?secret=G3HfP7RDjm\" data-secret=\"G3HfP7RDjm\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Wyj\u0105tkowo zainteresowanym podrzucam jeszcze kilka innych ciekawych \u017ar\u00f3de\u0142, z kt\u00f3rymi pracowa\u0142am:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/clinicaltrials.gov\/ct2\/results?term=CRISPR&amp;Search=Apply&amp;recrs=a&amp;age_v=&amp;gndr=&amp;type=&amp;rslt=\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/clinicaltrials.gov\/ct2\/results?term=CRISPR&amp;Search=Apply&amp;recrs=a&amp;age_v=&amp;gndr=&amp;type=&amp;rslt=<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/news\/crispr-fixes-disease-gene-in-viable-human-embryos-1.22382\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.nature.com\/news\/crispr-fixes-disease-gene-in-viable-human-embryos-1.22382\u00a0<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5802696\/pdf\/10.1177_1758834018755089.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5802696\/pdf\/10.1177_1758834018755089.pdf<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5166485\/pdf\/ijbsv12p1427.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5166485\/pdf\/ijbsv12p1427.pdf<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC6017271\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC6017271\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.pnas.org\/content\/114\/49\/E10540\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/www.pnas.org\/content\/114\/49\/E10540<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.wired.com\/story\/heres-the-plan-to-end-malaria-with-crispr-edited-mosquitoes\/?fbclid=IwAR3qLHJnWYoWzgGbLAC9e1jAelYLnhE1QPq4_7IcrW3T3trhDxdLwtRo8Xw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.wired.com\/story\/heres-the-plan-to-end-malaria-with-crispr-edited-mosquitoes\/?fbclid=IwAR3qLHJnWYoWzgGbLAC9e1jAelYLnhE1QPq4_7IcrW3T3trhDxdLwtRo8Xw<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/naukowka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Do\u0142\u0105czcie do mnie na Facebooku!<\/a><\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Metoda edycji genomu CRISPR-Cas9 to wci\u0105\u017c gor\u0105cy temat. My\u015bl\u0119, \u017ce o CRISPR-Cas9 b\u0119dziemy opowiada\u0107 z wypiekami na twarzy jeszcze przed d\u0142ugi czas. Po pierwszym zach\u0142y\u015bni\u0119ciu si\u0119 niewyobra\u017calnymi mo\u017cliwo\u015bciami umiej\u0119tnego wykorzystania tej metody, doszli\u015bmy do rzeczywistego wdra\u017cania rozwi\u0105za\u0144 opartych na tej technice. To rozszerza horyzonty o problemy, jakie staj\u0105 naukowcom na drodze do osi\u0105gni\u0119cia satysfakcjonuj\u0105cych wynik\u00f3w. [&hellip;]<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on wp_trim_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on wp_trim_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2033,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[202,4],"tags":[205,7],"jetpack_publicize_connections":[],"aioseo_notices":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/louis-reed-747388-unsplash.jpg?fit=5184%2C3456&ssl=1","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9dSie-wz","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":1884,"url":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/02\/28\/crispr-cas9\/","url_meta":{"origin":2019,"position":0},"title":"Edytowanie DNA metod\u0105 CRISPR-Cas9 &#8211; o co chodzi? Cz\u0119\u015b\u0107 1","author":"naukowka.pl","date":"28 lutego 2018","format":false,"excerpt":"Jeszcze ca\u0142kiem niedawno idea zmieszczenia dobrze dzia\u0142aj\u0105cego komputera w kieszeni spodni by\u0142a pomys\u0142em w konwencji science-fiction. Dzi\u015b ka\u017cdy z nas w zasi\u0119gu r\u0119ki ma telefon z GPS, Internetem, kamer\u0105 czy aplikacj\u0105 badaj\u0105c\u0105 wydajno\u015b\u0107 naszego snu. Tempo rozwoju nauki i techniki pozwala nam spekulowa\u0107, \u017ce to, co jest dzi\u015b w oparach\u2026","rel":"","context":"In &quot;Nauka od kuchni&quot;","block_context":{"text":"Nauka od kuchni","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/category\/nauka-od-kuchni\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/rahul-chakraborty-460018-unsplash.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/rahul-chakraborty-460018-unsplash.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/rahul-chakraborty-460018-unsplash.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/rahul-chakraborty-460018-unsplash.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/rahul-chakraborty-460018-unsplash.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":2206,"url":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2019\/10\/24\/pierwsze-genetycznie-zmodyfikowane-dzieci-cala-prawda\/","url_meta":{"origin":2019,"position":1},"title":"Pierwsze genetycznie zmodyfikowane dzieci &#8211; ca\u0142a prawda.","author":"naukowka.pl","date":"24 pa\u017adziernika 2019","format":false,"excerpt":"Min\u0105\u0142 ju\u017c mniej wi\u0119cej rok, od kiedy na \u015bwiat przysz\u0142y pierwsze genetycznie zmodyfikowane dzieci. My\u015bl\u0119, \u017ce to idealny moment, \u017ceby na spokojnie przeanalizowa\u0107 wszystkie dost\u0119pne na ten temat informacje oraz podzieli\u0107 si\u0119 z Wami moj\u0105 opini\u0105. Mam ogromn\u0105 nadziej\u0119, \u017ce ten tekst uporz\u0105dkuje skrawki informacji, jakie posiadacie, je\u015bli \u015bledzili\u015bcie spraw\u0119.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Media&quot;","block_context":{"text":"Media","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/category\/media-2\/"},"img":{"alt_text":"piel\u0119gniarka trzymaj\u0105ca dziecko - zmodyfikowane dzieci","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/wdongxv-W6MGOy0QRjs-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/wdongxv-W6MGOy0QRjs-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/wdongxv-W6MGOy0QRjs-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/wdongxv-W6MGOy0QRjs-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/wdongxv-W6MGOy0QRjs-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":2170,"url":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2019\/08\/07\/czym-sa-komorki-macierzyste\/","url_meta":{"origin":2019,"position":2},"title":"Kom\u00f3rki macierzyste &#8211; czym s\u0105 i gdzie je wykorzystujemy?","author":"naukowka.pl","date":"7 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Pocz\u0105tkowo chcia\u0142am jedynie wyt\u0142umaczy\u0107, czym s\u0105 kom\u00f3rki macierzyste i jak mo\u017cemy je wykorzystywa\u0107 w badaniach naukowych oraz terapiach na r\u00f3\u017cne choroby. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce tematy zwi\u0105zane z kom\u00f3rkami macierzystymi dobijaj\u0105 si\u0119 do uszu moich czytelnik\u00f3w z wielu stron. Po moim po\u015bcie na Facebooku sugerowali\u015bcie, co najbardziej Was w tej\u2026","rel":"","context":"In &quot;Nauka od kuchni&quot;","block_context":{"text":"Nauka od kuchni","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/category\/nauka-od-kuchni\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/hNeuron-z-stack-tiles.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/hNeuron-z-stack-tiles.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/hNeuron-z-stack-tiles.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/hNeuron-z-stack-tiles.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/hNeuron-z-stack-tiles.jpg?fit=1200%2C1200&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":1850,"url":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/01\/30\/w-chinach-sklonowano-malpy-czy-to-przelom\/","url_meta":{"origin":2019,"position":3},"title":"Sklonowane ma\u0142py w Chinach &#8211; czy to prze\u0142om?","author":"naukowka.pl","date":"30 stycznia 2018","format":false,"excerpt":"W zesz\u0142ym tygodniu internetowy \u015bwiat obieg\u0142 news: sklonowane ma\u0142py w Chinach sta\u0142y si\u0119 faktem! O sklonowaniu dw\u00f3ch przes\u0142odkich makak\u00f3w pisa\u0142 ca\u0142y \u015bwiat. Dlaczego jest to tak ekscytuj\u0105ca informacja? Nie z tych powod\u00f3w, kt\u00f3re macie w\u0142a\u015bnie w tyle g\u0142owy. Zerknijmy na ich s\u0142odkie pyszczki, och\u0142o\u0144my troch\u0119 i dowiedzmy si\u0119 czego\u015b o\u2026","rel":"","context":"In &quot;Naukowe ciekawostki&quot;","block_context":{"text":"Naukowe ciekawostki","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/category\/naukowe-ciekawostki\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/W020180125312349141839.jpg?fit=1200%2C898&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/W020180125312349141839.jpg?fit=1200%2C898&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/W020180125312349141839.jpg?fit=1200%2C898&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/W020180125312349141839.jpg?fit=1200%2C898&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/W020180125312349141839.jpg?fit=1200%2C898&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":2097,"url":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2019\/04\/04\/skad-sie-wziely-mitochondria\/","url_meta":{"origin":2019,"position":4},"title":"Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y mitochondria?","author":"naukowka.pl","date":"4 kwietnia 2019","format":false,"excerpt":"Ostatnio napisa\u0142am dla Was kilka s\u0142\u00f3w o tym, jak przygotowa\u0142am sw\u00f3j film zg\u0142oszeniowy na FameLab. Tematyka mojego filmu dotyczy\u0142a mitochondrialnej Ewy, czyli kobiety, od kt\u00f3rej pochodz\u0105 mitochondria wszystkich ludzi obecnie \u017cyj\u0105cych na ziemi. Powiedzia\u0142am tam jedno zdanie, kt\u00f3re w tamtym momencie by\u0142o prawdziwe, ale teraz ju\u017c nie jest... Do ca\u0142kiem\u2026","rel":"","context":"In &quot;Naukowa samo\u015bwiadomo\u015b\u0107&quot;","block_context":{"text":"Naukowa samo\u015bwiadomo\u015b\u0107","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/category\/naukowa-samoswiadomosc\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hal-gatewood-405338-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hal-gatewood-405338-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hal-gatewood-405338-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hal-gatewood-405338-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hal-gatewood-405338-unsplash.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":1836,"url":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/2018\/01\/04\/co-ja-robie-tu-kilka-slow-o-tym-czym-sie-zajmuje\/","url_meta":{"origin":2019,"position":5},"title":"Co ja robi\u0119 tu? Kilka s\u0142\u00f3w o tym, czym si\u0119 zajmuj\u0119.","author":"naukowka.pl","date":"4 stycznia 2018","format":false,"excerpt":"Dzi\u015b mamy ju\u017c czwarty dzie\u0144 Nowego Roku! Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, dlaczego noworoczne czyszczenie kart wp\u0142ywa na wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas solidnie motywuj\u0105co? Przecie\u017c tyle samo czasu up\u0142ywa pomi\u0119dzy ostatnim a pierwszym dniem Roku co mi\u0119dzy dzi\u015b a jutro. Przyczyna jednak nie ma wi\u0119kszego znaczenia, o ile taka sztuczka czasu u\u0142atwia nam\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kobieta naukowiec&quot;","block_context":{"text":"Kobieta naukowiec","link":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/category\/kobieta-naukowiec\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/DSC00231.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/DSC00231.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/DSC00231.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/DSC00231.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/naukowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/DSC00231.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2019"}],"collection":[{"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2019"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2366,"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2019\/revisions\/2366"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/naukowka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}